Ủng hộ thực phẩm xanh và đa văn hóa – tại Famifarm, nhân viên thuộc nhiều dân tộc cùng nhau làm việc mỗi ngày
CHỮ MILLA BOUQUEREL
ẢNH MATIAS HONKAMAA
Famifarm Oy, một công ty thuộc sở hữu của Järvikylä Manor ở Joroinen, là nơi trồng thảo mộc và rau sống để phục vụ toàn bộ người dân Phần Lan quanh năm. Người Phần Lan chiếm một phần nhỏ trong số các nhân viên của công ty. Cộng đồng làm việc đa ngôn ngữ và đa quốc gia này không phải là sự tập hợp chóng vánh mà được hình thành dần dần, thông qua sự giới thiệu của các nhân viên cũ.
Công nhân nhà kính Medalith Ponce đứng giữa một cánh đồng xanh rộng lớn. Ponce nâng các máng nhựa trồng cây lên và kiểm tra xem rau sống có đang nhận được nước không.
Câu chuyện của công ty bắt đầu vào những năm 1980 trong một nhà kính được xây dựng trên gác mái của một nhà kho ở Dinh thự Järvikylä, Joroinen. Ngày nay, các loại rau sống và thảo mộc của công ty được phân phối khắp Phần Lan và nhiều nơi ở Estonia.
Jaakko Huovinen, Giám đốc Sản xuất, cho biết những nhân viên nước ngoài đầu tiên làm việc tại nhà kính của Famifarm đều đến từ Estonia trong khoảng những năm 1990. Hiện nay, cơ sở sản xuất này đã có diện tích lên đến 8 hecta. Nhân viên công ty đến từ 15 quốc tịch khác nhau gồm Châu Âu, Châu Á, Châu Phi và Nam Mỹ, được chia thành hai ca làm việc.
Trong những năm qua, công ty đã hoàn thiện quy trình tuyển dụng của mình. Yêu cầu về ngôn ngữ là tiếng Phần Lan hoặc tiếng Anh.
Huovinen chia sẻ: “Chúng tôi không kiểm tra kỹ năng ngôn ngữ của ứng viên. Tuy nhiên, khi phỏng vấn, chúng tôi sẽ kiểm tra về mức độ giao tiếp và thấu hiểu lẫn nhau.
Đó cũng là một vấn đề về an toàn.”
Ponce, đến từ Peru, đảm nhiệm vai trò là người đại diện về an toàn lao động tại nơi làm việc.
Ponce nói: “Khi một nhân viên mới được tuyển dụng, họ sẽ nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ nhiều nhất có thể.”
CẦN CHÚT THỜI GIAN ĐỂ HIỂU NGƯỜI PHẦN LAN
Khi được hỏi về công việc của mình, Ponce – người vừa chuyển sang làm ở trạm rửa máng – đã trả lời: “Bận rộn nhưng cũng khá thú vị.
Tôi luôn hạnh phúc khi đi làm, ngay cả khi công việc có thể bận rộn.
Các đơn hàng của Famifarm có thời gian giao hàng ngắn. Sau khi khách đặt hàng, sản phẩm thường được giao vào ngày hôm sau và lâu nhất là trong 72 giờ. Mỗi ngày có khoảng 80.000 cây giống rau sống và thảo mộc được đem trồng. Thời gian phát triển là từ ba đến bảy tuần. Công việc trong nhà kính sẽ diễn ra theo lịch thu hoạch.
Khi Ponce bắt đầu làm việc tại Famifarm bảy năm trước, cô chưa bao giờ thấy nhiều người nước ngoài đến thế ở Phần Lan.
“Ở Varkaus, tôi luôn cảm thấy mình có chút khác biệt. Tôi đã dành thời gian ở cùng người Phần Lan để học ngôn ngữ của họ.
Tôi thấy người Phần Lan rất điềm tĩnh và e thẹn.
Khi Ponce rời Peru đến Phần Lan vào khoảng Giáng sinh năm 2000, ấn tượng đầu tiên của cô về đất nước này là “tất cả người Phần Lan đều có vẻ giống nhau”.
“Tôi thấy người Phần Lan rất điềm tĩnh, e thẹn và thậm chí lạnh lùng.
Trong khi người Peru thích giao tiếp thì người Phần Lan lại muốn hiểu rõ về người khác hơn.
“Mọi người sẽ quan sát những gì tôi đang làm nhưng lại không đủ dũng khí để nói chuyện với tôi”, Ponce nhớ lại.
NHÂN VIÊN GIỚI THIỆU CÔNG VIỆC TẠI NHÀ KÍNH CHO BẠN BÈ
“Järvikylä là một nơi tuyệt vời để làm việc ở Phần Lan và thậm chí trên quy mô toàn cầu”, trưởng ca Aneel Harison chia sẻ.
“Nơi đây đã chào đón tôi khi tôi không tìm được việc làm ở nơi khác.
Harison, đến từ Pakistan, cảm thấy môi trường đa văn hóa sẽ giúp nhân viên mới hòa nhập với nơi làm việc dễ dàng hơn.
“Không khí làm việc rất tốt. Không ai bị bắt nạt hoặc quấy rối. Mọi người đều tôn trọng lẫn nhau.
Không khí làm việc rất tốt. Không ai bị bắt nạt hoặc quấy rối. Mọi người đều tôn trọng lẫn nhau.
Mặc dù bầu không khí tại Famifarm luôn tràn đầy động lực và sự ấm áp nhưng Ponce cũng từng phải trải qua sự phân biệt chủng tộc khi mới đến làm việc.
”Tôi đang làm việc trên dây chuyền thì nghe thấy vài người nói những điều không hay về người nước ngoài khi nói chuyện điện thoại. Điều tồi tệ nhất là tôi biết tiếng Phần Lan và có thể hiểu những gì người gọi đang nói. Nhiều lần, tôi đã đi làm về trong nước mắt.”
Ngày nay, nhân viên không còn phải đối mặt với sự phân biệt đối xử đó nữa. Người lao động mới ở Famifarm thường nhận được sự khích lệ của các nhân viên cũ.
Harison đã sống ở Phần Lan được 15 năm và anh có trình độ chuyên môn về phục vụ ăn uống tại tổ chức. Khi còn làm việc ở một quán cà phê, anh đã làm quen với một người Pakistan khác và người này khuyên anh nên nộp đơn xin việc tại Famifarm.
“Lúc đó, tôi còn độc thân và chuyện đổi việc rất dễ dàng”, Aneel, hiện là cha của hai đứa con, cho biết.
Harison vô cùng ngạc nhiên khi thấy thị trấn nhỏ Joroinen có rất nhiều người ngoại quốc, kể cả những người đồng hương với anh.
Ponce vừa rời Peru để trở về Phần Lan khi một người bạn đưa cô đến thăm khu nhà kính.
“Tôi nhớ mình đã đứng ở trong sân và nghĩ rằng mình sẽ không vào đó. Nhìn từ bên ngoài trông nó rất nhỏ bé”, Ponce nhớ lại và cười.
TÔN TRỌNG VĂN HÓA LÀ YẾU TỐ THEN CHỐT
Hằng ngày, mười chiếc xe tải chở đầy rau xanh sẽ rời đi từ sân xếp hàng Järvikylä. Trong nhà kho mát mẻ nơi các công đoạn cuối cùng trong quy trình sản xuất của Famifarm diễn ra, nhân viên phòng điều phối Rizana Sheriff sẽ ký nhận các đơn giao hàng trong ngày trên một danh sách chọn hàng kỹ thuật số.
“Bộ phận điều phối có trách nhiệm lớn trong việc đảm bảo rằng khách hàng nhận được đúng đơn hàng đã đặt và được giao hàng đúng hạn.”
“Bình đẳng, tôn trọng các nền văn hóa khác, tinh thần đồng đội và sự tử tế”, Sheriff liệt kê những điều mà cô coi trọng tại nơi làm việc của mình.
Sheriff là một nhân viên mới ở nơi làm việc. Cô tìm được công việc này thông qua lời giới thiệu của người khác.
“Việc nhân viên giới thiệu việc làm là điều cực kỳ đặc biệt. Nếu tôi giới thiệu một công việc nào đó cho bạn bè hoặc người nhà thì tức là tôi phải cảm thấy mình đang hạnh phúc khi ở đó.
Sheriff rất thích công việc của mình.
“Là một nhân viên, tôi cảm thấy mình luôn được quan tâm, chăm sóc. Ý kiến của tôi rất được coi trọng.
Việc nhân viên giới thiệu việc làm là điều cực kỳ đặc biệt. Nếu tôi giới thiệu một công việc nào đó cho bạn bè hoặc người thân thì tức là tôi phải cảm thấy mình đang hạnh phúc khi ở đó.
Sheriff đến từ Sri Lanka. Cô nói tiếng Anh và đang tham gia một khóa học trực tuyến vào buổi tối để học tiếng Phần Lan.
“Việc tự học đòi hỏi rất nhiều động lực. Điều quan trọng nhất là bạn phải thử, ngay cả khi bạn mắc lỗi ngữ pháp.
“Khi tôi đến bộ phận điều phối thì ở đó chỉ toàn là người Phần Lan. Nhưng tôi không bao giờ cảm thấy mình bị cô lập. Bây giờ, tôi đã có thể nói tiếng Phần Lan và họ cũng giúp tôi học ngôn ngữ này.
Người Phần Lan chiếm 1/3 tổng số nhân viên ở Famifarm, nhưng chỉ chiếm khoảng 10% lực lượng sản xuất. Trong kho hàng điều phối, chúng tôi đã gặp Mika Laitinen. Anh là người đại diện cho số ít những người Phần Lan ở đây. Laitinen nói rằng anh ấy không mấy để tâm đến vấn đề này.
“Một điểm đáng chú ý là không phải tất cả nhân viên đều phải biết tiếng Phần Lan.”
Laitinen nói rằng kỹ năng tiếng Anh của anh cũng đã được cải thiện.
“Đổi lại tôi dạy tiếng Phần Lan cho những người đang học ngôn ngữ này.”
NHÂN VIÊN MONG MUỐN ĐƯỢC DẠY TIẾNG PHẦN LAN
Famifarm sản xuất 25 triệu chậu thảo mộc và rau sống mỗi năm. Chuyến tham quan các cơ sở sản xuất và trạm làm việc sẽ cho thấy hành trình phát triển của rau sống từ cây giống đến cây trồng trưởng thành, sau đó được cân và vận chuyển đến người tiêu dùng.
Trưởng ca Aneel Harison và Natalia Baltsevich đang xem lại danh sách đơn hàng trong ngày. Công việc này đòi hỏi phải xử lý giấy tờ và gặp gỡ mọi người.
“Trong ca làm việc của mình, tôi sẽ kiểm tra để đảm bảo mọi người đều đang làm việc trong tình trạng tốt và an toàn, các sản phẩm được giao đến phòng đóng gói đúng hạn”, Baltsevich mô tả công việc của mình.
Ban đầu, Baltsevich và chồng cô đã thử đi làm bằng cách đi lại qua biên giới, nhưng sau đó họ quyết định chuyển đến Phần Lan.
“Chúng tôi đã muốn chuyển đến Phần Lan từ lâu. Nhiều người thân của chúng tôi sống ở đây.
Trường hợp của Natalia cũng giống như vậy. Người thân của cô cũng làm việc tại Famifarm.
“Khi mới chuyển đến, tôi không nói được nhiều tiếng Phần Lan, nhưng điều đó không quan trọng. Mọi người luôn sẵn lòng giúp đỡ tôi và rất thân thiện”, Baltshevich đến từ Nga cho biết.
Baltsevich đã có thể sử dụng thành thạo tiếng Phần Lan khi cô chuyển sang một nhóm toàn người không nói tiếng Phần Lan.
“Bây giờ, tôi đang học tiếng Anh.”
Famifarm đã cung cấp các khóa học tiếng Phần Lan trong quá khứ. Theo các nhân viên, việc giảng dạy không đủ thách thức và các khóa học không thu hút được nhiều người.
Harison cảm thấy cần có các khóa học ngôn ngữ.
“Cuộc sống có nhiều điều hơn là công việc chúng tôi làm ở Järvikylä. Không phải lúc nào bạn cũng có thể làm mọi thứ mà chỉ cần tiếng Anh.”
Sau đó, Pia Honkanen, giám đốc nhân sự tại Famifarm, nói rằng công ty đã lắng nghe mong muốn của mọi người về các khóa học ngôn ngữ.
“Chúng tôi đang cùng một số nhà cung cấp dịch vụ xem xét khả năng đưa ra các khóa học ở những cấp độ kỹ năng và phương pháp giảng dạy khác nhau.”
MONG MUỐN: TỔ TRƯỞNG CÔNG ĐOÀN
Nhân viên sản xuất ở Famifarm hiện chưa có tổ trưởng công đoàn đại diện. Ponce và Harison đều đồng ý rằng tổ trưởng công đoàn sẽ rất có ích cho họ.
“Có rất nhiều người nước ngoài làm việc ở đây. Do đó, sẽ rất tốt nếu có một người không có mối liên kết với chủ lao động để nhân viên có thể tìm đến khi gặp vấn đề.
Ponce cảm thấy rằng yêu cầu về tiếng Phần Lan có thể khiến các ứng viên tiềm năng cảm thấy nhụt chí.
“Đó là một trách nhiệm lớn và đòi hỏi kiến thức về luật pháp. Có rất nhiều thứ phải học.”
Giám đốc Sản xuất Huovinen nói rằng trình độ tiếng Phần Lan không phải là yêu cầu đối với tổ trưởng công đoàn. Chỉ cần biết tiếng Anh là đủ để giải quyết các vấn đề.
“Chúng tôi khuyến khích nhân viên bầu ra một tổ trưởng công đoàn để cùng làm việc với chúng tôi và cải thiện nơi làm việc.”
Huovinen muốn biết nhân viên nước ngoài muốn nhận được loại hình hỗ trợ hoặc tư vấn nào từ chủ lao động Phần Lan.
Ponce đưa ra vấn đề về tình trạng quan liêu và giấy phép cư trú. Để được cấp giấy phép cư trú lâu dài thì người lao động phải có một công việc ổn định. Đó là một yêu cầu khắt khe đối với thị trường việc làm hiện nay ở Phần Lan.
“Bạn chẳng thể nào biết được mình có còn việc làm trong tương lai hay không”, Ponce nói.
FAMIFARM OY
THÀNH LẬP năm 1987. Chủ sở hữu của Dinh thự Järvikylä, Karl Grotenfelt, đã thành lập Famifarm Oy trong một khu nhà kính được xây dựng trên gác mái trong nhà kho của dinh thự.
ĐỊA ĐIỂM Joroinen. Cơ sở canh tác giá thẻ được khai trương tại Juva vào cuối năm 2023. Văn phòng bán hàng tại Helsinki.
CHỦ SỞ HỮU Chủ sở hữu chính: anh em Caroline Grotenfelt-Fyhr (Giám đốc Điều hành) và Albert Grotenfelt (Chủ tịch Hội đồng quản trị)
SẢN XUẤT Thảo mộc và rau sống cho thị trường Phần Lan và Estonia. Dòng sản phẩm bao gồm 15 loại rau sống khác nhau và 35 loại thảo mộc.
NHÂN VIÊN 160, trong đó khoảng 140 người làm nhiệm vụ sản xuất (bao gồm cả khâu bảo trì)
DOANH THU 23,1 triệu euro (năm 2023).
Trải nghiệm tích cực về sự phát triển bản thân
“Tôi vẫn có niềm đam mê với công việc như khi mới đến đây”, Phung Luong Tieu nói.
Tieu là một cô gái mới hơn 30 tuổi đến từ Việt Nam. Ban đầu, cô làm việc tại nhà kính để hỗ trợ trong giai đoạn cao điểm chỉ vài tháng sau khi đến Phần Lan bằng thị thực vợ/chồng.
Mùa xuân năm ngoái, Tieu được thăng chức làm quản đốc của đội ngũ cây giống. Trước đó, cô đã có năm năm giữ vai trò trưởng ca.
Tieu nói rằng thời gian cô làm việc tại Famifarm đã giúp cô trưởng thành và thay đổi về con người.
“Tôi không có nhiều kinh nghiệm làm việc và lúc đó tôi thực sự rất nhút nhát.”
Khi chủ lao động cho tôi cơ hội, tôi nhận ra rằng tôi có thể học hỏi và phát triển, đồng thời cũng cho bản thân một cơ hội.
Những thay đổi đó trông như thế nào? Tieu suy nghĩ một lúc.
“Khi chủ lao động cho tôi cơ hội, tôi nhận ra rằng tôi có thể học hỏi và phát triển, đồng thời cũng cho bản thân một cơ hội.”
Tieu nói rằng cô ấy không còn do dự nữa. Cô ấy đã tháo bỏ tấm chắn ngăn cản mình.
“Tôi sẽ tiếp tục làm việc với công ty. Tôi cởi mở đón nhận những điều mới mẻ.”
MỘT QUẢN ĐỐC GIỎI SẼ BIẾT NHÂN VIÊN CẦN GÌ
Tại Việt Nam, Tieu đã cùng mẹ mở một tiệm làm tóc. Tieu coi Famifarm là công việc mơ ước của cô.
“Tôi thích rau củ. Món ăn nào của Việt Nam cũng đều cần rau củ. Được làm việc tại Järvikylä là một trải nghiệm tuyệt vời đối với tôi.
Là quản đốc, Tieu đã rút ra được nhiều bài học từ nền tảng ban đầu là nhân viên nhà kính.
“Tôi muốn tạo ra một môi trường làm việc thoải mái, nơi mọi người có thể chia sẻ suy nghĩ của mình và được lắng nghe. Vì tôi từng là một nhân viên nên tôi biết cần làm gì để đạt được điều đó.”
Tieu chia sẻ về những điều lớn nhất đã giúp cô thăng tiến trong sự nghiệp của mình:
“Tôi là kiểu người luôn làm mọi việc một cách chỉn chu và làm đến cùng.”
Theo Tieu, tính đa dạng là một trong những thế mạnh của Famifarm.
“Điều đó khiến chúng tôi mạnh mẽ. Chúng tôi luôn học hỏi lẫn nhau.”
